കൊച്ചിയിലെ തിരക്കുപിടിച്ച ആ കോർപ്പറേറ്റ് മുറിയിലേക്ക് അയാൾ കടന്നുവരുമ്പോൾ, സാധാരണ ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് ചർച്ചയ്ക്ക് അപ്പുറമുള്ള ഒന്നാകും അതെന്ന് ഞാൻ ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. തന്റെ സ്റ്റാർട്ടപ്പിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു വെബ്സൈറ്റ് നിർമിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അയാളുടെ ആവശ്യം. ആധുനിക ബിസിനസ്സ് ലോകത്തെ പതിവ് സമവാക്യങ്ങൾ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, കമ്പ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിൽ നിന്ന് കണ്ണെടുക്കാതെ ഞാൻ അയാളോട് ചോദിച്ചു:

“എന്താണ് സർ നിങ്ങളുടെ ബിസിനസ്? എങ്ങനെയുള്ള വെബ്സൈറ്റാണ് നിങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്?”

എന്നാൽ, തൊട്ടടുത്ത നിമിഷം ആ മുറിയിൽ വീണത് തികച്ചും വിചിത്രവും എന്നാൽ ഉള്ളുലയ്ക്കുന്നതുമായ ഒരു മറുപടിയായിരുന്നു. അയാൾ ശാന്തനായി പറഞ്ഞു:

“ശവകല്ലറകൾ വൃത്തിയാക്കലാണ് എന്റെ തൊഴിൽ. ജീവിതത്തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ ദൂരെദേശങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കേറേണ്ടി വന്നവർക്ക്, തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മക്കല്ലുകൾക്ക് അരികിലേക്ക് എപ്പോഴും ഓടിയെത്താൻ കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല. അവർക്ക് വേണ്ടി ഞാൻ ആ കല്ലറകൾ കഴുകി വൃത്തിയാക്കും; അവിടെ അനാഥമായി വളരുന്ന പുല്ലുകൾ ചെത്തിമാറ്റും. വിതുമ്പുന്ന പ്രാർത്ഥനകളോടെ പുഷ്പങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും മെഴുകുതിരികൾ തെളിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ നിശ്ശബ്ദ സേവനത്തിന് പകരമായി അവർ എനിക്ക് കൃത്യമായി പ്രതിഫലം നൽകുന്നുണ്ട്. ഈ അപൂർവ്വമായ ശുശ്രൂഷയെക്കുറിച്ച് ലോകത്തെ അറിയിക്കാനും, ആവശ്യമുള്ളവരിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനും എനിക്കൊരു വെബ്സൈറ്റ് വേണം.”

കേട്ടുപരിചയിച്ച ബിസിനസ്സ് മോഡലുകളുടെ അതിർവരമ്പുകൾ ഭേദിക്കുന്നതായിരുന്നു അയാളുടെ വാക്കുകൾ.

ശരിയും തെറ്റും, ലാഭവും നഷ്ടവും മാത്രം നോക്കുന്ന ഈ ‘ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ്’ ലോകത്ത്, ഇതിന്റെ മൂല്യത്തെ കുറിച്ച് തർക്കിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രസക്തം ഇതിലുള്ള മാനുഷികമായ ആവശ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്.

മരണമെന്നത് ഒരു നഗ്നസത്യമായിരിക്കെ, ഓർമ്മകളെ ജീവനോടെ നിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ വികാരത്തെയാണ് അയാൾ ഒരു സേവനമാക്കി മാറ്റിയത്. ലോകം എത്രയൊക്കെ ഡിജിറ്റലായി മാറിയാലും, സ്നേഹത്തിനും ആദരവിനും വേണ്ടിയുള്ള മനുഷ്യന്റെ അന്വേഷണങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവാണിത്.